Saan na napadpad ang respeto ng isang batang paslit na dumura sa damit ng inang nagalit sa kaniya kani-kanina lamang?

Bakit may isang ama na nasisikmurang uminum ng alak na binili niya mula sa pera na pinagpaguran ng anak na namumulot lamang ng basura?

Saan nanggaling ang mga kaisipang gumulo sa kanya at bigla na lamang tumalon ng pagkataas-taas na gusali kasama ang dalawang taong anak?

Wala ka bang magawa noong oras na iyon kaya naisipan mong manood ng bold movie o talagang trip mo lang?

Sino ang gumupit ng buhok mo…buhay paba?

May pera ka ba?

Tanga ka ba?

Tanong …maraming klase ng tanong. At sa oras na ito, maraming tanong na biglang pumasok sa isipan ko. Ibat-ibang aspeto, may malalim may mababaw. Akala ko nung una walang kwenta ang magiging kahihinatnan ng patuloy na paglabas ng mga tanong sa kokote ko. Hanggang sa tinanong ko na rin ang aking sarili. Ano nga ba ang gusto kong ipahiwatig sa sinusulat kong ito? Sa una ay naguluhan ako ngunit kalaunan ay alam ko na ang ibig kong ipahayag.

Ang lahat ng tanong na nasa itaas na bahagi ay kathang isip ko lamang at bigla na lamang pumasok sa isipan ko. Marahil dala na rin sa isang tanong na talagang nagpadugo sa utak ko at hindi napaghandaang sagutin. Kung iisiping mabuti mas madali bigkasin ang mga tanong na nabanggit ko at kahit papaano ay matitiyak ko sa sarili kong kung ako ang tatanungin nung mga iyon ay may masasagot ako kaagad kahit papaano. Minsan depende sa taong sasagot kung ang tanong ba ay madali o hindi madali para sa kanya.

Ganito ang pinagmulan ng lahat: Habang nakahiga kami (ako at ang aking tatlong anak) sa kama ay biglang nagsalita ang anak kong si Jolo…

“Mommy mamamatay ba tayong lahat?

‘pag matanda ba mamamatay na? Kelan tayo mamamatay?”

Isang malaking patlang sa isip ko ang biglang tumapik sa nangangati kong anit na parang isang batang pumikit muna at nagkamot ng ulo bago umisip ng tamang salitang bibitawan upang maintindihan ng aking kausap (na pitong taong gulang) ang aking itutugon. Pero sa kalituhan at marahil sa antok na rin ay ganito ang aking naisagot---

“ Anak bukas na natin pag-usapan yan ha…gabi na pahinga kana muna may pasok ka pa bukas ”.

Ngayon ay nakabitin pa ang mga sagot para sa isang mahiwagang tanong. Hindi ko man lang inalam kung bakit niya naman naitanong ang bagay na iyon sa akin. Para sa iba siguro kababawan na naman itong pinagsasabi ko pero ang mahiwaga para sa akin dito ay dahil ito ay isang paghingi ng kasagutan sa tanong ng batang malalim mag-isip. Kumbaga palagi siya matanong at kailangan din may isagot ka dahil hindi ka talaga niya ang titigilan hanggat hindi mo siya nasasagot. Halos araw-araw ay may mga inaalam siya o mga bagay na tinatanong kaya nga natawag ko na itong ang mahiwagang tanong. Ito marahil ay nag-ugat na rin sa mga maraming panoorin o kakaibang pagbabago sa larangan ng teknolohiya kung bakit ang isip ng mga kabataan ngayon ay malawak at mausisa. O kaya naman ay dahil na rin sa mga ibat-ibang taong nakakasalamuha ng mga bata.

Hindi na ako mag-aalinlangan humingi ng opinyon ninyo ukol dito. Kung kayo ang nasa posisyon ko, ano ang tamang sagot para dito? Kayo din ba ay nakakadinig ng mga kakaibang tanong mula sa mga batang may murang edad? Bukas maaring maalala ng batang katulad ni Jolo ang muling bitawan ang mga katanungang ito. Si Jolo na malalim mag-isip at hindi nauubusan ng tanong.

Ang isang simpleng tanong na nagangailangan ng payak at simpleng sagot na mauunawan ng isang nilalang na may murang edad at kaisipan...

Mamamatay ba tayong lahat? ‘pag matanda ba mamamatay na?... Kelan tayo mamamatay?

Salamat sa iyong panahon.

(Paumanhin kung may kakulangan. Umagaw lang ako ng konting panahon mula sa abala kong mundo sa ngayon. Bukas ay posibleng maglaan akong muli ng kahit saglit mabasa ko lang anuman ang iyong maging tugon. Nagtataka siguro ang ilan sa inyo kung bakit masyado akong seryoso ngayon...nagbabagong buhay lang hehe...ala pa sa mood magbiro e nxt tym ok?! hihi...)