Si Tukmolni Jorlem Mohn 

“Walanghiya kang babae ka, napakalandi mo talaga! Pati asawa ko kinakalandiri mo!”          

 “’Yang asawa mo ang pagsabihan mo! Eskandalosa!”          

Pokpok kang hinayupak ka!”          

“Kesa naman sa’yo losyang! Kaya naman naghahanap ng ibang putahe ang mister mo eh! Bilasang bilasa ka na!”          

Blah…. Blah… blah…          

Ang mas mainit pa sa umuusok na pandesal na awayan sa labasan ang gumising sa akin mula sa nakakaaliw kong paglalakbay sa mundo ng panaginip. Wala akong magawa, dito ako napadpad sa lugar ng mga mandirigma. Pakonswelo de bobo na lng, inisip kong libre na naman ang almusal ko. Ikaw ba naman makarinig ng mga balahurang salita mula sa mga Gabriela Silang ng Isla Paraiso.           

Karaniwan na ang mga ganitong awayan sa aming lugar. Palibhasa, eksklusibo ang lugar para sa mga pinagpalang iskwater, kaya ang bawat hiyawan ay abot kahit sa bahay ng mga anay sa kani-kaniyang kubeta.          

Kahapon lang, si Aling Sioning at Aling Metring ang bida sa takilya. Umuwi kasing umiiyak si Empong, anak ni Aling Sioning, at nagsumbong sa ina na hindi daw siya isinali ng anak ni Aling Metring sa tumbang preso sabay atungal kabayo. Pagkarining sa kumpisal ng anak, itong Sioning ay di na nagpatumpik tumpik pa sa pagsugod sa kalsada kung saan naglalaro ang mga bata sa pangunguna ng anak ni Aling Metring na si Taba. Kinompronta ang batang paslit. Nakita ng Metring ang eksena. Siyempre, hindi pasasapaw sa Sioning. Ayun, ang gatingang problema ng mga anak-anak nila ay pinalaki ng mga mahahaderang ina-ina. Sumbatan. Labasan ng mga baho. At ang pinagtapusan, nagbatuhan ng sandok.          

Ang nakakatuwa, pagsapit ng dapit-hapon ng araw ding iyon, magkaalakbay na ang dalawang matanda at nagtatawanan habang naglalakad sa makipot na kalsada patungo kina Aling Tikya kung saan iyon ang pinaka-casino ng lugar. Doon ang laruan ng bingo, tong-its, pusoy, majong at kahit cara y cruz. Kahit sino ay mapapalingon sa dalawa sa lakas ng tawanan at ang buka ng mga bibig kita na pati lalaugan. Sa walang humpay nilang pagtatawanan, tumalsik ang pustiso ng Metring.           

Hay… kakatamad pa namang bumangon… Aba teka, bakit umuuga? Putsa, may lindol pa yata. Magugunaw na nga yata ang mundo.           “Oooooohhh….”          

Anak ng teteng, kaya naman pala intensity 4 dito sa bahay eh. Ibang klase nga din naman ang kalibugan nitong si Tebong Taga at Inday. Limang taon ng nagsasama eh feeling yata nasa honeymoon stage pa lang sila. Wala ng ginawa kundi magkadyutan ng magkadyutan. Kung may bayad nga lamang bawat pagniniig baka naipagpagawa na nila ng magagandang bahay ang bawat pamilya dito.          

Kelangan ko na talagang bumangon. Dalawang alarm na ang umistorbo sa akin. Kung itutuloy ko pa ang pagtulog ko, baka hindi ko na kayanin ang pangatlong alarm.           

Anak ng butiki! Walang kape?!? Tsk, tsk, tsk…. Makalabas na nga muna ng bahay.          

 “I’m the king of the world!” Yahoo…! Ito ang paborito kong tambayan. Ang punong santol ni Ka Tasyo. Kapag andito kasi ako sa itaas ng puno, kita ko na ang buong iskwater area. Pakiramdam ko ay isa akong diyos na nagmamasid sa bawat nilalang dito sa aming lugar at sumusubaybay sa kanilang kaiga-igayang pamumuhay.    

       Nakakaaliw panoorin ang mga musmos habang naglulunoy sa ilog kasama ng mga naglulutangang napkin na pinagreglahan at mga pampers na pinaghaluan ng ihi at tae ng ilang mga sanggol sa lugar. And tindi ng mga bata. Iba ang trip. Ang mga pobreng napkin at pampers ang ginagamit sa kanilang pagbabatuhan. Ayun, sapul sa mukha si Totoy Bibo ng pampers. Para tuloy siyang si Incredible Hulk. Kulay abokado ang mukha. Teka, kilala ko ang napkin na hinagis ni Empong ah. Kay Pining ‘yun, may wings eh. Minsan kasi, nakita ko siyang nagtapon ng ganun sa ilog.         

   “Bakit ganyan ang kulay ng dugo?” tanong ko kay Pining habang nakatingin sa hawak n’yang napkin na may dugo na ang kulay ay nagtatalong itim at pula.       

    “Ah, ganito sadya ang kulay nito. Bulok na kasi eh.” Sagot niyang nakangiti. “Ako lang ang gumagamit ng ganitong napkin dito sa ating lugar. Mamahalin kasi ito. Tingnan mo, may wings,” dugtong pa niya na parang titser na nagtuturo sa kanyang estudyante.        

   Kahit gusto ko ng masuka sa kanyang itinuturo, pinipilit ko pa ring ngumiti kahit magkatabingi-tabingi na ang nguso ko. Kunwari naaliw ako sa mga pinagsasabi niya. Di lang niya alam, pati siya ay gusto ko ng itulak sa ilog kasama ng napkin na hawak niya.           

 Sino naman kaya ang nasa may likuran ng kural ni Aling Bebang? Ah, si Bentong at si Diego, ang kaisa-isang bakla sa lugar na isinunod sa pangalan ng isang sikat na baklang komedyante sa Kapuso Network. Ang sitwasyon, si Diego nakaluhod sa harapan ni Bentong na parang nagdadasal. Nakapikit siya, pero galaw ng galaw naman ang ulo. Urong sulong. Ganun ba talaga magdasal ang mga bakla? Iba’t iba talaga ang mga tao. Hmn…          

 Di ko na namalayan na sa aking pagmamasid sa aking kaharian eh nakaidlip na pala ako. Sa ikalawang pagkakataon sa araw na ito, naglakbay na naman ako sa mundo ng panaginip. Nakita ko si Superman, kasama si Catwoman. Huh? Bakit ganun? Hindi ba dapat si Batman? Langya naman, pati ba mga superhero eh nagtataksil na din? Ano kayang gagawin ni Batman pag nalaman niya na may milagrong ginagawa ang dalawa? Batman vs. Superman. World War IV na ito!           

Aba teka, ako ang naka costume na may pakpak na ‘yun ah. Wow, nakakalipad ako! Wohooo…..!  Lilibutin ko ang buong mundo. Pupunta ako sa Paris at tatayo sa tuktok ng Eiffel Tower. Papasukin ko ang Louvre Museum at titingnan ang pinakamagagandang likha ng sining. Teka, dapat dito muna pala sa Asya bago ako pumunta sa ibang kontinente. Madami din naman magagandang lugar dito. Ah, kelangan dito muna ako sa Pilipinas mag-umpisa kasi ito ang aking bayang sinilangan. Hmn… San nga ba dapat ako mag-umpisa? Ah, alam ko na! Dun muna sa Mindanao! Up up and away! “Hoy, bumaba ka diyan!” Bigla akong nagising mula sa maganda kong panaginip. Anak ng teteng! Pagmulat ko nakita ko sa ibaba si Ka Tasyo. Ang laki ng dalang pamalo. Patay! Sa kaba sumala ang upo ko sa sanga ng puno. Dire-diretso ako pabulusok pababa. Pagbagsak ko, tumama ang likod ko sa nakausling bato. Ang sakit. Napasigaw ako pero walang boses na lumabas sa aking lalamunan. Sa nanlalabo kong paningin, nakita ko ang mga nagtatakbuhang tao papalapit. Wala akong boses na marinig pero kita ko ang bawat buka ng kanilang mga bibig. Hanggang sa mawala ang sakit na naramdaman ko kani-kanina lamang. Namanhid na ang buo kong katawan. At ang mga sumunod na pangyayari ay di ko na namalayan pagkat nagdilim na ang aking paningin… 

‘Nga pala ako si Tukmol…