UP Namin, Mahal Na!

24 May 2009

Ikinararangal ko ang pagiging Iskolar ng Bayan, kahit hindi naman ako gradweyt ng UP. Una, dahil hindi lang naman estudyante ng UP ang Iskolar ng Bayan, gayundin, hindi rin lahat ng estudyante ng UP ay Iskolar ng Bayan. Pangalawa, sa grabeng komersyalisasyon na nangyari na sa UP, hindi na marangal ang ginagawa ng administrasyon doon.

Ang pagiging tunay na Iskolar ng Bayan ay may dalawang aspeto. Una, siya ay pinag-aaral ng sambayanan mula sa buwis na kinokolekta sa kanila at inilalaan para sa UP.

Pero malaking pinaguho ito ng namamayaning patakaran ng gubyerno para sa buong sektor ng edukasyon, at patakaran ng komersyalisasyon sa mga ari-arian ng UP, sa partikular, bilang bahagi ng neo-liberal na globalisasyon. Unti-unti, ngunit malaki na, ang inuk-ok ng patakarang ito sa edukasyon sa buong bansa. Malaki na, at patuloy, ang ibinaba ng kalidad ng edukasyon sa Pilipinas. Sa UP, hanggang ngayon, nagugulat pa rin ako sa katotohanan na P900 na ang isang yunit. Kung noong P300 pa na inabot ko, umaaray na ang maraming estudyante, ngayon pa kaya. Dalawa lamang ang magiging kalutasan sa problemang ito, ang ibaba ulit ito, o pagbawalang pumasok sa UP ang mahihirap.

Sa unang tingin, mukhang magandang pakinggan, ang UP bilang nakakatayo na sa sarili at hindi na nangangailangan ng subsidiya mula sa gubyerno. Hindi na babalikatin ng mamamayang Pilipino ang edukasyon ng mga Iskolar ng Bayan. Pero mangyayari naman ito sa kapahamakan ng kalidad ng edukasyong matatanggap ng mga estudyante. Ang kumersyalisasyon ng edukasyon ay may matinding epekto sa mismong kalidad edukasyon. Sa paghahangad nilang tanggalin sa balikat ng gubyerno ang edukasyon, inilalagay naman nila ito sa bunganga ng mga buwayang kapitalista na walang pakialam kundi ang ikalalaki ng tubong makakamal nila at ikalalakas pa ng kanilang kapangyarihang pang-ekonomya. Halimbawa na lang ang nangyari sa pagpihit ng UP Econ pabor sa Neo-Liberalisasyon bilang kapalit ng mga pamumuhunan ng malalaking kumpanya para dito. Maging sa PUP, pinalitan pa ang kurikulum ng isang kurso para tumugma sa mga pangangailangan ng mga dambuhalang kumpanya.

Dahil sa pagpapabaya ng gubyerno sa edukasyon, isang litaw na pakana ng UP ngayon ang pagpapaupa ng mga “ari-arian” nito. Natatandaan ko noong nasa UP pa ako, isa ito sa mahigpit naming tinututulan. Hindi ko na inabot ang pagbago ng admin sa charter ng UP, na nagbigay-daan sa maitim na pakana para pahintulutan ang mga pribadong kumpanya na maglagay ng negosyo sa UP, “sa ngalan ng edukasyon.” Samakatwid, ang Techno Hub na matatagpuan sa kahabaan ng Commonwealth Avenue, bago dumating sa Philcoa, na katatagpuan ng ilang kumpanya ng outsourcing.

Akala ko noon, napakaitim na ng pakanang ito ng pagbebenta sa UP. Ang pakana palang ito ay may katuwang pang kasing-itim na pakana para maganap ang bentahang ito. Kasuklam-suklam na nga ang ibenta ang mga ari-arian ng UP para sa pribadong negosyo, lalo pa kung ang ibebenta ay hindi naman talaga ari-arian ng UP!

Batay sa balita, ang lupang kinatitirikan ng Techno Hub ngayon ay pinag-aawayan ng UP at ng mga Chin at Mallari. 1998, nagdesisyon ang RTC pabor kina Chin at Mallari. Iniangat ang kaso sa CA at gayundin ang naging desisyon nito. Noong una, kinatigan ng Unang Dibisyon ng SC ang desisyon. Naghain ng petisyon ang UP. At sa mahiwagang kumpas ng pera, biglang binaliktad ng SC ang desisyon nito, at ipinagkaloob sa UP ang lupa. Kakatwang banggitin na naganap ito nang halos kasabay ng pagpapalit ng charter ng UP. Ilang ulit nang naghain ng rekonsiderasyon ang kabilang kampo, ngunit lagi lamang itong isinasantabi ang kaso. Kaya napilitan sila ngayong ipa-annull na mismo ang huling desisyon ng SC, kung saan lumalabas ang ilang baho sa sistema ng hudikatura sa bansa.

Sa paglitis sa kaso, malinaw na hindi napatunayan ng UP na ito nga ang nagmamay-ari ng nasabing lupain. Hindi ito makapaglabas ng sinasabi nilang OCT o titulo na pinagmulan umano ng kanilang titulong hawak. Ang ilang kakatwang ditalye ng kaso ay: nagbatay lang ang huling desisyon ng SC sa makaisang-panig na interpretasyon ng UP mismo sa inilabas na ulat ng pagsarbey sa nasabing lupain, na inilinaw naman na ng isang memo ng naturang ahensyang nagsagawa ng sarbey; kopya na nga lang ang nailabas na titulo ng UP, kwestyunable pa ang petsa ng paglabas ng dokumento na pumapatak sa araw ng Linggo; at marami pang ibang hokus-pokus.

Pero ang pangalawang aspeto ng pagiging Iskolar ng Bayan ay hindi magigiba ng kahit na anong kasuklam-suklam na pakana at pagpapabaya ng gubyerno, iyon ay, ang pagiging Iskolar ng Bayan ay nangangaulugan ng pag-aaral mula at para sa masa. Dahil ang aspetong ito ay mapagpapasyahan lamang ng bawat estudyante mismo. At ito ang pangunahing magtatakda kung tunay ngang Iskolar ng Bayan ng isang estudyante ng UP at iba pang State U.

Ang nakakalungkot lang, marami nang kabataang Pilipino ang pinagkaitan na ng pagkakataon na patunayan ang pangalawang aspetong ito, dahil pinagbawalan na silang mag-aral sa UP.

Sa pagmumuni-muni ko, para tuloy hindi ko na nakikilala ang UP ngayon. Pati ang himno ng UP pinalitan na rin nila sa esensya: “UP namin, MAHAL!”